در فیلم زیر نحوه ساخت گچ را مشاهده می‌کنید:

 

جهت مشاهده جزئیات بیشتر در مورد قالبی که در فیلم بالا مشاهده کردید روی گزینه قالب سنگ آنتیک کلیک کنید.

 

گچ از جمله مصالحی است که در صنایع ساختمان سازی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و به علت خصوصیاتی که دارد از زمان های قدیم در امر ساختن خانه مورد مصرف قرار می‌گرفت. در بسیاری از ساختمان‌های قدیمی مخصوصا در دوران صفویه که اغلب آنها در اصفهان موجود می‌باشند گچ نقش موثری داشته و گچ بری های بسیار زیبایی از آن دوران باقی مانده است.

قدمت استفاده بشر از گچ به حدود پنج هزار سال قبل می رسد. دیوار قبرهای مصر که مربوط به پنج هزار سال قبل است، بوسیله گچ اندود شده است.

در تاریخ ایران نیز، گچ بری هایی که از تاریخ اشکانیان به جا مانده است نشان می‌دهد استفاده از گچ در آن زمان مورد استفاده قرار می‌گرفته.

گچ به علت خواص خود از اولین قدم در ایجاد یک بنا که پیاده کردن حدود زمین باشد و به اصطلاح برای ریختن رنگ اطراف زمین مورد نیاز بوده و همچنین تا آخرین مراحل کار که سفیدکاری و نصب سنگ است باز هم گچ مورد نیاز است و حتی در نقاشی ساختمان هم از گچ استفاده می‌شود.

 

مصارف گچ:

گچ در صنعت ساختمان سازی بسیار زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله ساده ترین مورد استفاده آن، ریختن گچ برای مشخص کردن اطراف زمین و پیاده کردن نقشه و همچنین مواردی مانند ملات سازی، گچ و خاک، سفید کاری، سنگ کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در سنگ کاری برای نگهداشتن سنگ به طور موقت در جای خود تا ریختن ملات پشت آن مورد مصرف قرار می گیرد و همچنین در صنایع مجسمه سازی و ریخته گری برای قالب سازی مصرف می‌شود و همچنین در کارهای طبی برای شکسته بندی مورد نیاز است.

 

خواص عمده گچ:

گچ دو خاصیت عمده دارد که یکی از این خواص، زود گیر بودن آن و خواص دوم، ازدیاد حجم به هنگام سخت شدن گچ می‌باشد. علاوه بر این دو ویژگی، دارای خواص دیگری نیز هست از جمله اکوستیک بودن آن که به خاطر داشتن این خاصیت از آن برای عایق صوتی نیز استفاده می‌کنند. در آتش سوزی بسیار مقاوم می‌باشد و همچنین ارزان و فراوان است. دارای رنگی سفید و روشن است.

علاوه بر مصرف فوق گچ در صنایع ظروف چینی و سرامیک به عنوان قالب در صنایع شیشه گری در کشاورزی، صنعت کاغذ سازی، پتروشیمی، چرم سازی و ده ها مورد دیگر مصرف می‌شود.

 

خواص گچ عبارتند از:

1. زودگیر بودن:

گچ از جمله ملات‌هایی است که بسیار زودگیر می‌باشد و در حدود 10 دقیقه سخت می‌شود. این خاصیت به ما امکان می‌دهد که تیغه‌های 5 سانتی متری و همچنین طاق‌های ضربی را که باید قبل از چیدن هر ردیف آجر، دریفی که قبلا چیده شده است سخت شده و در جای خود ایستا باشد با این ملات بسازیم.

 

2. خاصیت ازدیاد حجم:

گچ تنها ملاتی است که در موقع سخت شدن حدود یک درصد به حجمش اضافه می‌شود و پس از خشک شدن تقلیل حجم پیدا نمی‌کند. با استفاده از این خاصیت است که ما می‌توانیم سطوح وسیعی را با آن اندود کنیم زیرا این اندود به علت آنکه در موقع سخت شدن ازدیاد حجم پیدا می‌کند و کلیه خلل و فرج خود را پر کرده و در آن ایجاد ترک و شکاف نمی‌شود و در نتیجه حشرات نمی‌توانند در آنجا لانه کرده و بالاخره برای اندود داخل اطاق‌ها کاملا بهداشتی می‌باشد.

 

3. مقاومت در مقابل آتش سوزی:

با توجه به اینکه گچ سخت شده مانند سنگ گچ دارای دو ملکول آب تبلور می‌باشد اگر لایه گچ در مقابل حرارت ناشی از آتش سوزی قرار بگیرد این آب تبلور در اثر حرارت دوباره از گچ جدا شده و به صورت یک لایه از آب در مقابل آتش قرار گرفته و برای مدت دو تا سه ساعت می‌تواند در مقابل سرایت آتش به فضاهای دیگری مقاومت نماید.

 

4. خاصیت اکوستیک بودن:

گچ در مقابل ارتعاشات صوتی رفتار مطلوبی دارد و تقریبا بین 60 الی 75 درصد این ارتعاشات را به خود جذب نموده و مانع انعکاس آن می‌شود و در نتیجه از ایجاد پژواک جلوگیری می‌کند. این حد جذب ارتعاش برای اطاق‌های زندگی و کلاس‌های درس و حتی سالن‌های کوچک کنفرانس کافی می‌باشد، البته سالن‌های بزرگ اجراء موسیقی و یا تئاتر می‌باید با وسائل بهتری اکوستیک شوند.

 

5. ارزانی:

گچ به علت ارزانی و در دسترس بودن در همه کارگاه‌ها به مقدار کافی بسیار زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از مهمترین دلایلی که گچ در ساختمان سازی بسیار زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد ارزان بودن این نوع مصالح می‌باشد که مطمئنا اگر از لحاظ قیمت گران بود، تا این حد مورد استفاده و بهره برداری قرار نمی‌گرفت.

 

6. خاصیت پلاستیک بودن:

ملات گچ به علت خاصیت شکل پذیری فوق العاده‌ای که دارد می‌توان با آن شکل‌ها و نقش‌های زیبایی به وسیله هنر گچ بری به وجود آورد و از این طریق در فضاهای ساختمان زیبایی مخصوصی ایجاد کرده و همچنین سطوح وسیعی را با آن اندود کرد.

 

7. رنگ سفید گچ:

ملات گچ پس از مصرف و خشک شدن سفید رنگ می‌شود و این سفیدی به ساختمان جلوه بسیار زیبایی می‌دهد و در نتیجه یکی از بهترین اندودهای ساختمان می‌باشد. از طرفی سطحی کاملا مناسب برای نقاشی ایجاد  می‌کند.

 

8. خاصیت رنگ پذیری گچ:

اندود گچ پس از خشک شدن تقریبا هر نوع رنگی را به خود می‌پذیرد و بدین وسیله می‌توانیم فضاهای مورد استفاده خود را به رنگ دلخواه خود رنگ آمیزی کنیم و برای اندود فضاهای داخل ساختمان مصالح مناسبی است.

آیا گچ در مقابل آب مقاوم است؟

گچ در مقابل آب و رطوبت مقاوم نیست و بسیار ضعیف عمل می‌کند. لایه های سفیدکاری اگر در مجاورت رطوبت استفاده شود، به تدریج از بین رفته و طبله می‌کند. حتی پس از اینکه محل طبله شده خشک شود گچ به حالت اولیه خود بر نمی‌گردد. به همین علت از به کار بردن گچ در مکان‌هایی که با آب در تماس است مانند توالتها، حمام‌ها و آشپزخانه باید خودداری کرد و از به کار بردن ملات گچ و اندود گچ و خاک و سفیدکاری بوسله گچ در ساختمان‌هایی که در مناطق مرطوب قرار دارند باید خودداری نمود. مانند مناطق شمالی ایران که در این مناطق برای سفیدکاری ساختمان می‌باید از سیمان سفید و یا آهک استفاده بشود.

چگونه گچ را در مقابل آب مقاوم کنم؟

برای اینکه بخواهیم گچ را در مقابل آب مقاوم کنیم طوری که دیواره گچی قابل شستشو باشد، می‌توان پس از خشک شدن گچ با استفاده از رنگ روغن این کار را انجام بدهیم. رنگ روغن به دلیل اینکه در مقابل آب مقاوم است و از نفوذ آب به داخل گچ جلوگیری می‌کند عایق بسیار خوبی برای جلوگیری از نفوذ آب به داخل گچ می‌باشد.

 

نسبت ترکیب آب و گچ

هر نوع ملاتی که بخواهیم بسازیم باید بعد از تعیین اجزاء تشکیل دهنده ملات و مخلوط کردن آنها به آن آب اضافه کرده و دوباره ملات را مخلوط کنیم تا ملات یکنواخت گردد. برای ساختن ملات گچ و یا ساختن ملات گچ و خاک باید دانه‌های گچ و یا گچ و خاک را به داخل آب بریزیم. بدین طریق که ابتدا مقدار کمی آب در استامبولی (ظرف مخصوص گچ سازی و یا حمل ملات) می‌ریزیم، آنگاه دانه‌های گچ و یا گچ و خاک را که قبلا به نسبت معین مخلوط شده است درون آب می‌پاشیم تا بدین وسیله کلیه دانه‌ها در مجاورت آب قرار گرفته و تر بشوند.

 

از لحاظ تئوری برای یک کیلوگرم پودر گچ مقدار 0.2 لیتر آب احتیاج است تا ملات گچ به دست بیاید. یعنی تقریبا 20 درصد وزن گچ.

البته، عملاَ برای آنکه شکل‌پذیری بهتری در ملات گچ ایجاد شود و کارگران مجال کار کردن با آنرا داشته باشند باید به ملات گچ در حدود 70 تا 80 درصد وزنش آب اضافه نمود، البته بقیه آن پس از خشک شدن گچ تبخیر گشته و جای قسمتی از آن در اثر ازدیاد حجمی که گچ در موقع سخت شدن پیدا می‌کند پر می‌شود. ولی با توجه به اینکه ملات گچ پس از سخت شدن خشک می‌شود و پس از سخت شدن دیگر ازدیاد حجمی در آن به وجود نمی‌آید لذا همیشه جای قسمتی از آب‌های تبخیر شده به صورت تارهای مویین در آن باقی خواهد ماند.

مشاهده تمامی محصولات

4 نظر برای «نحوه ساخت گچ»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *